Fotowoltaika

Jeśli zastanawiasz się czym jest i jak działa fotowoltaika oraz czy instalacja fotowoltaiczna to odpowiednie rozwiązanie dla Ciebie, świetnie trafiłeś!

. 01 CZYM JEST I JAK DZIAŁA FOTOWOLTAIKA?

Pierwszym, bo najbardziej widocznym elementem instalacji do wytwarzania energii elektrycznej z promieni słonecznych są oczywiście panele fotowoltaiczne. Panele zbudowane są z ogniw, w których zachodzi zjawisko fotowoltaiczne, dzięki któremu energia ze słońca zostaje przekształcona w prąd stały. Ogniwa są układami zbudowanymi z krzemu, a więc materiału półprzewodnikowego.
Ogniwa fotowoltaiczne pochłaniają fotony (czyli cząstki światła) i przetwarzają go w prąd stały, który zostaje przekazany do falownika, którego zadaniem jest przekształcenie go na prąd zmienny. Dokładnie taki, z jakiego korzystamy w domu, a więc 230V. Falownik stanowi serce całej instalacji fotowoltaicznej.
Wytworzony przez instalację fotowoltaiczną prąd w pierwszej kolejności trafia do naszych gniazdek, a w przypadku produkcji większej niż nasze aktualne potrzeby, przekazywany jest do sieci za pośrednictwem licznika dwukierunkowego. W okresach jesienno – zimowych, kiedy produkcja jest mniejsza, możemy odbierać z sieci energię, którą wcześniej „zmagazynowaliśmy” w sieci. Zakład energetyczny niejako „potrąci” sobie opłatę za magazynowanie energii w wysokości 20%. Dla instalacji o mocy do 10 kWp za każdy oddany do sieci 1 kW możemy odebrać 0,8 kW.

. 02 CZY W POLSCE JEST WYSTARCZAJĄCE NASŁONECZNIENIE?

Wiemy już jak działa fotowoltaika, ale czy nasłonecznienie w Polsce jest wystarczające, aby był sens jej montażu? Są sceptycy, którzy twierdzą, że klimat w Polsce nie sprzyja takim instalacjom. Jednak sceptycy są kolosalnym błędzie, gdyż warunki klimatyczne w Polsce są uznawane za optymalne dla efektywnego działania instalacji fotowoltaicznych. Wydawałoby się, że optymalne warunki do montażu instalacji fotowoltaicznych ma południowa Europa. Wysokie temperatury i długo utrzymujące się nasłonecznienie wbrew pozorom nie są najlepsze dla produkcji energii elektrycznej przy pomocy ogniw fotowoltaicznych. W takich warunkach ogniwa przegrzewają się i spada ich efektywność.
Europejskim liderem w produkcji energii elektrycznej z instalacji fotowoltaicznych są Niemcy, czyli kraj leżący w naszej szerokości geograficznej i mocno umiarkowanym klimacie.
Ogniwa fotowoltaiczne pochłaniają fotony (czyli cząstki światła) i przetwarzają go w prąd stały, który zostaje przekazany do falownika, którego zadaniem jest przekształcenie go na prąd zmienny. Dokładnie taki, z jakiego korzystamy w domu, a więc 230V. Falownik stanowi serce całej instalacji fotowoltaicznej.
 
 
Jak widać na powyższej mapie nasłonecznienia, pomiędzy Polską, a Niemcami nie ma większych różnic w nasłonecznieniu. Efektywność instalacji fotowoltaicznych będzie więc na niemal identycznym poziomie.
Również w skali Polski różnice w nasłonecznieniu są nieznaczne. Średnia moc promieniowania słonecznego na 1m2 powierzchni wynosi około 1000W. Najwyższe nasłonecznienie wynoszące ok. 1050 kWh ma południowa część województwa lubelskiego. W centralnej Polsce nasłonecznienie waha się od 1020 – 1050, a w pozostałych częściach kraju wynosi nieco poniżej 1000 kWh. Tak nieznaczne różnice powodują, że nie ma większego znaczenia w jakiej części kraju powstanie nasza instalacja fotowoltaiczna.
 
 

. 03 CZY INSTALACJA DZIAŁA W POCHMURNE DNI?

Wielu osobom wydaje się, że panele fotowoltaiczne działają tylko wtedy, gdy padają na nie, niczym nie zasłonięte promienie słoneczne. To absolutny mit, który nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Ogniwa fotowoltaiczne nie potrzebują wcale pełnego słońca i produkują prąd także w czasie zacienienia. Odpowiedź na pytanie, czy panele fotowoltaiczne działają w pochmurne dni znajduje się na poniższej grafice.
Również w skali Polski różnice w nasłonecznieniu są nieznaczne. Średnia moc promieniowania słonecznego na 1m2 powierzchni wynosi około 1000W. Najwyższe nasłonecznienie wynoszące ok. 1050 kWh ma południowa część województwa lubelskiego. W centralnej Polsce nasłonecznienie waha się od 1020 – 1050, a w pozostałych częściach kraju wynosi nieco poniżej 1000 kWh. Tak nieznaczne różnice powodują, że nie ma większego znaczenia w jakiej części kraju powstanie nasza instalacja fotowoltaiczna.
 
 
Różnica w wielkości produkcji prądu pomiędzy pięknym słonecznym dniem, a zimowym, śnieżnym popołudniem jest znacząca. Dlatego od wiosny do wczesnej jesieni produkujemy więcej niż zużywamy, aby od późnej jesieni do wczesnej wiosny korzystać ze zmagazynowanej nadwyżki energii.
 

. 04 CZY FOTOWOLTAIKA SIĘ OPŁACA? OPŁACALNOŚĆ FOTOWOLTAIKI

Odpowiadając najkrócej jak to możliwe na pytanie czy fotowoltaika się opłaca należy po prostu powiedzieć, że bezdyskusyjnie tak. Optymalne nasłonecznienie w całej Polsce decydujące o wysokiej sprawności instalacji fotowoltaicznych, dofinansowanie z programu Mój prąd oraz ulgi podatkowe powodują, że ta inwestycja przynosi wyłącznie korzyści. Jeżeli dodamy do tego pełzający wzrost cen prądu to należałoby wręcz stwierdzić, że inwestycja w panele fotowoltaiczne to okazja inwestycyjna przynosząca ogromne korzyści. Korzyści nie tylko dla naszego portfela, ale również dla otaczającego nas środowiska naturalnego i wizerunku.

Na poniższym wykresie widać jak rosła średnia cena prądu dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw przez ostatnie 20 lat. Ostatni, skokowy wzrost cen na początku 2020 roku to efekt podwyżek wprowadzonych przez operatorów. Skala podwyżek to od 10,5 do 12,9%, w zależności od operatora, a należy pamiętać, że skala podwyżek miała znacznie większa, lecz zostały one zablokowane przez Urząd Regulacji Energetyki.

Kluczem do osiągnięcia wysokiej opłacalności i krótkiego okresu zwrotu z inwestycji w panele fotowoltaiczne jest właściwy dobór mocy instalacji fotowoltaicznej. Najlepszą wartością bazową do wyliczeń jest zużycie prądu w okresie ostatniego roku kalendarzowego. Dzięki temu widoczne są zmiany w poziomie zużycia prądu w różnych okresach roku, a łączna wartość najlepiej odzwierciedli średnie zapotrzebowanie na prąd na przestrzeni całego roku. Wartością bazową może być również średnia wartość rachunku za prąd, gdyż dobry kalkulator fotowoltaiki będzie w stanie przeliczyć te wartości na optymalną wielkość instalacji.

. 05 DOTACJE DLA FOTOWOLTAIKI

Ciągle rosnące ceny prądu oraz dostępne na rynku dotacje do fotowoltaiki sprawiły, że rynek fotowoltaiczny w praktyce eksplodował. Największy wpływ na rynek ma wprowadzony w lipcu 2019 roku program „Mój prąd”. Dofinansowanie do paneli fotowoltaicznych w wysokości 5 000 złotych (ale nie więcej niż 50% kosztów) spowodowało, że znacząco skrócił się okres zwrotu z inwestycji we własną minielektrownię. Jednak program Mój prąd to nie jedyna dostępna w całej Polsce dotacja na fotowoltaikę. A oto przegląd dostępnych na rynku programów umożliwiających obniżenie kosztów instalacji.

01 MÓJ PRĄD

Dofinansowanie do paneli słonecznych w ramach programu Mój prąd dostępne jest w obecnej formie od lipca 2019 roku. Pierwszy nabór trwał od 30 sierpnia do 20 grudnia 2019 roku. Drugi nabór trwa od 13 stycznia do 18 grudnia 2020 roku lub do wyczerpania środków. Łączna kwota dotacji na 2020 rok do 1 miliard złotych.


Najważniejsze założenia programu Mój prąd:

• 5 000 złotych bezzwrotnej dotacji, ale nie więcej niż 50% kosztów instalacji
• Dotacja wyłącznie dla osób fizycznych
• Minimalna wielkość instalacji to 2 kWp, maksymalna to 10 kWp
• Instalacja może zostać zrealizowana na dachu, garażu, a nawet na gruncie, ale musi służyć budynkowi mieszkalnemu
• Całkowity budżet programu to 1 miliard złotych
• Maksymalna wielkość instalacji wynosi 10 kWp

Wniosek o dofinansowanie w ramach programu Mój prąd można złożyć po zakończeniu instalacji, wymianie licznika na dwukierunkowy i zawarciu umowy z zakładem energetycznym. Gdzie wysłać wniosek o dotację Mój prąd? Wniosek można złożyć wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem strony ……………… Złożenie wniosku wymaga posiadania tzw. EPUAP.

Wszelkie informacje na temat programu znajdują się na stronie https://mojprad.gov.pl

02 CZYSTE POWIETRZE

Program „Czyste Powietrze” ma na celu poprawę efektywności energetycznej i zmniejszenie emisji pyłów oraz innych zanieczyszczeń do atmosfery z istniejących jednorodzinnych budynków mieszkalnych lub uniknięcie emisji zanieczyszczeń powietrza pochodzącej z nowobudowanych jednorodzinnych budynków mieszkalnych o dochodzie rocznym nieprzekraczającym kwoty 100 000 złotych.

Program przeznaczony jest dla właścicieli lub współwłaścicieli jednorodzinnych budynków mieszkalnych, lub wydzielonych w budynkach jednorodzinnych lokali mieszkalnych z wyodrębnioną księgą wieczystą. Dofinansowanie dotyczy wymiany starych i nieefektywnych źródeł ciepła na paliwo stałe na nowoczesne źródła ciepła spełniające najwyższe normy oraz przeprowadzenia niezbędnych prac termomodernizacyjnych w budynku.

Program dostępny jest w dwóch opcjach:

 

OPCJA1

 

Przedsięwzięcie obejmujące demontaż nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe oraz zakup i montaż pompy ciepła typu powietrze-woda albo gruntowej pompy ciepła do celów ogrzewania lub ogrzewania i ciepłej wody użytkowej.

Dodatkowo mogą być wykonane:

• demontaż oraz zakup i montaż nowej instalacji centralnego ogrzewania lub ciepłej wody użytkowej (w tym kolektorów słonecznych),
• zakup i montaż mikroinstalacji fotowoltaicznej,
• zakup i montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła,
• zakup i montaż ocieplenia przegród budowlanych, okien, drzwi zewnętrznych, drzwi/bram garażowych (zawiera również demontaż),
• dokumentacja dotycząca powyższego zakresu: audyt energetyczny (pod warunkiem wykonania ocieplenia przegród budowlanych), dokumentacja projektowa, ekspertyzy.

 

Kwota maksymalnej dotacji:

• 25 000 zł – gdy przedsięwzięcie nie obejmuje instalacji fotowoltaicznej

• 30 000 zł – dla przedsięwzięcia z instalacją fotowoltaiczną

 

OPCJA2

 

Przedsięwzięcie obejmujące demontaż nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe oraz:

• zakup i montaż innego źródła ciepła niż wymienione w opcji 1 (powyżej) do celów ogrzewania lub ogrzewania i ciepłej wody użytkowej albo
• zakup i montaż kotłowni gazowej ciepła,

Dodatkowo mogą być wykonane (dopuszcza się wybór więcej niż jednego elementu z zakresu): 

• demontaż oraz zakup i montaż nowej instalacji centralnego ogrzewania lub cwu (w tym kolektorów słonecznych, pompy ciepła wyłącznie do ciepłej wody użytkowej)
• zakup i montaż mikroinstalacji fotowoltaicznej,
• zakup i montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła,
• zakup i montaż ocieplenia przegród budowlanych, okien, drzwi zewnętrznych, drzwi/bram garażowych (zawiera również demontaż),
• dokumentacja dotycząca powyższego zakresu: audyt energetyczny (pod warunkiem wykonania ocieplenia przegród budowlanych), dokumentacja projektowa, ekspertyzy

 

Kwota maksymalnej dotacji:

• 25 000 zł – gdy przedsięwzięcie nie obejmuje mikroinstalacji fotowoltaicznej

• 30 000 zł – dla przedsięwzięcia z mikroinstalacją fotowoltaiczną

 

Wszelkie informacje na temat programu znajdują się na stronie http://czystepowietrze.gov.pl

03 ULGA TERMOMODERNIZACYJNA

Ulga termomodernizacyjna przysługuje podatnikom, którzy są właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na którym zamontowano nową instalację fotowoltaiczną. Ulga polega na odliczeniu od podstawy opodatkowania kwoty wydanej na zakup i montaż instalacji pomniejszonej o uzyskaną dotację z programu Mój prąd. Maksymalna wartość ulgi to 53 000 złotych i aby z niej skorzystać wystarczy posiadać fakturę za instalację. Wysokość ulgi jest zależna od skali podatkowej, według której się rozliczamy.

04 PROGRAM AGROENERGIA

Rolnicy mogą starać się o dofinansowanie zakupu paneli fotowoltaicznych z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) oraz z krajowego Programu „Agroenergia” obsługiwanego przez NFOŚiGW. Wsparcie z PROW jest możliwe w ramach programu „Modernizacja gospodarstw rolnych”. Instalacja, a więc panele muszą być zamontowane na budynkach związanych z prowadzeniem działalności rolnej (np. stodoła, obora) lub na gruntach związanych z gospodarstwem, a wytworzona energia wykorzystana na potrzeby gospodarstwa rolnego. Maksymalna wysokość dofinansowania w formie dotacji może pokryć do 40% kosztów instalacji fotowoltaicznej.

05 ULGA INWESTYCYJNA DLA ROLNIKÓW

Do 25% poniesionych kosztów na instalację fotowoltaiczną udokumentowanych rachunkami można odpisać od podatku rolnego w ramach ulgi inwestycyjnej. Inwestycję można odpisywać od podatku rolnego przez 15 kolejnych lat. Instalacja fotowoltaiczna musi być jednak zrealizowana ze środków własnych lub kredytu bankowego oraz położona na terenie gminy, w której opodatkowane są dane grunty rolne.